Voeding en andere (leef)adviezen

Voedingsadviezen

Tips voor gezond zwanger zijn / Wat (w)eet jij?

Als je zwanger bent is goede voeding belangrijk. Je baby gebruikt de voedingsstoffen uit jouw eten om te groeien. Toch is het niet nodig om te eten voor twee. Tijdens de zwangerschap verbruikt je lichaam energie om de baby (en placenta) voldoende te laten groeien, maar vaak beweeg je ook wat minder. Daarnaast moet je tijdens de zwangerschap wat beter opletten op wat je eet, omdat je niet alles mag eten en drinken. Hoe zit dat? Wij hebben het voor je op een rij gezet.

Daarnaast biedt het Voedingscentrum ook een overzicht met informatie over voeding tijdens de zwangerschap.

Foliumzuur

Foliumzuur speelt een belangrijke rol bij de vroege ontwikkeling van het ongeboren kind. Het draagt bij aan de vorming van het zenuwstelsel, dat vanaf de eerste dag na de bevruchting wordt aangelegd. Foliumzuur verkleint de kans op geboorteafwijkingen zoals neurale-buisdefecten (NBD), dit zijn bijvoorbeeld een open ruggetje (Spina Bifida) of hazenlip (Schisis). Wij adviseren het slikken van foliumzuur vanaf kinderwens, dagelijks 400 microgram, tot ongeveer 12 weken zwangerschap. Daarna heeft het slikken van foliumzuur geen functie meer voor de ontwikkeling van de baby. Je kunt het wel zonder risico’s door blijven gebruiken.

Vitamine A

Vitamine A zit in leverproducten en orgaanvlees. Tijdens de zwangerschap mag je niet te veel vitamine A binnen krijgen. Dit betekent maximaal 1 boterham met leverpastei/paté per dag. Als je een extra vitaminepreparaat slikt moet deze altijd geschikt zijn voor een zwangere, in de standaard vitaminepreparaten zit teveel vitamine A als je zwanger bent.

Rauw vlees

Door het eten van rauw vlees kun je Toxoplasmose krijgen. Toxoplasmose is een infectieziekte die schadelijke effecten kan hebben voor het ongeboren kind. Eet tijdens de zwangerschap daarom liever geen (half)rauw vlees zoals bijvoorbeeld filet american, carpaccio, rosbief en (rode) biefstuk.

Kattenbak

Toxoplasmose kan ook worden overgebracht door ontlasting van katten. Draag daarom handschoenen bij het verschonen van de kattenbak of bij het werken in de tuin.

Rauwe melk

De listeria-bacterie zit in rauwe melk, oftewel melk die direct van de koe komt. Drink daarom geen ongepasteuriseerde melk en eet geen ongepasteuriseerde zachte kaas of boter. Op de producten in de winkels wordt rauwe melk aangegeven als: au lait cru. Risico: een listeria-infectie (listeriose) kan leiden tot sepsis (bloedvergiftiging) of meningitis (hersenvliesontsteking). Dit kan leiden tot een miskraam, vroeggeboorte of een doodgeboren kind.

Rauwe groenten en fruit

Ook rauwe groenten en fruit kunnen listeriabacteriën bevatten. Was de groenten en het fruit daarom eerst goed met water. Vergeet niet je handen, messen en snijplank goed schoon te maken na het snijden van rauw voedsel.

Vis

Tijdens de zwangerschap is het goed om vis te eten, wel is het daarbij belangrijk om te bekijken welke vis je beter wel en niet kunt eten. Rauwe vis mag je bijvoorbeeld alleen vers eten en niet als het vacuümverpakt is. Vacuümverpakte vis mag je wel eten als je deze goed verhit. Daarnaast is het beter om tijdens de zwangerschap geen roofvis (zoals zwaardvis, tonijn, haai) te eten.

Houdbaarheid

Het is belangrijk om vlees, vis of salades niet te lang in de koelkast te bewaren. Let bij de aankoop goed op de houdbaarheidsdatum.

Medicijnen

Ben je zwanger of wil je zwanger worden en gebruik je medicijnen? Bespreek dit dan zo snel mogelijk met ons of met je (huis)arts. Dit omdat sommige medicijnen al vroeg in de zwangerschap invloed kunnen hebben op de ontwikkeling van je kindje. Het is soms nodig om te stoppen of over te stappen op een ander medicijn.

Alcohol

Alcohol kan schadelijk zijn voor het ongeboren kind. Aangezien er geen veilige ondergrens is voor alcoholgebruik in de zwangerschap adviseren wij om geen alcohol te drinken. Kinderen van moeders die overmatig alcohol gebruiken hebben een verhoogde kans op afwijkingen van het centraal zenuwstelsel, het hart, de nieren en het gezicht. Tevens bestaat er een verhoogde kans op groeiachterstand van de baby. Op latere leeftijd kan overmatig alcoholgebruik van de moeder hyperactiviteit en een lagere intelligentie bij het kind veroorzaken.

Meer informatie Folder

Roken

Roken in de zwangerschap brengt risico’s met zich mee. Zelf roken, maar ook meeroken kan een nadelige invloed op de zwangerschap hebben. In sigaretten zitten schadelijke stoffen. Ze zorgen voor een verminderde doorbloeding van de placenta en daardoor een verminderde zuurstoftoevoer naar het kind. Als gevolg van de verminderde doorbloeding en de afgenomen zuurstoftoevoer bestaat het risico dat de baby minder goed groeit. Kinderen van rokende moeders hebben daarom vaker een (te) laag geboortegewicht en worden ook vaker te vroeg geboren dan kinderen van niet-rooksters. Ze kunnen daardoor kwetsbaarder zijn. Tijdens hun eerste levensjaren hebben ze vaker ziekten aan de luchtwegen. Er zijn aanwijzingen dat wiegendood vaker voorkomt als er in de buurt van de baby gerookt wordt. Het advies aan beide ouders luidt dan ook: stop met roken en vermijd zo veel mogelijk rokerige ruimten.

In 7 stappen rookvrij Zwangerschap en roken Folder

Drugs

Tijdens de zwangerschap, de geboorte en op latere leeftijd is er een veel grotere kans op complicaties wanneer de moeder tijdens de zwangerschap drugs heeft gebruikt. Maar ook zijn er gevolgen voor de moeder wanneer zij tijdens de zwangerschap drugs gebruikt.

Bij een kind waarvan de moeder drugs heeft gebruikt tijdens de zwangerschap is vaker sprake van een laag geboortegewicht, lage geboortelengte en een kleinere hoofdomtrek. Ook is er vaker sprake van vroeggeboorte dan wanneer de moeder geen drugs heeft gebruikt tijdens de zwangerschap.

Drugsgebruik tijdens de zwangerschap geeft een kans (60 tot 95 %) dat het kind verslaafd te wereld komt. Dit kenmerkt zich door dat het kind na de geboorte veel huilt, slecht drinkt en slecht slaapt. Maar ook zweten, trillen, koorts, diarree en braken zijn afkick symptomen.

Meer informatie Zwangerschap en drugs Folder